Λογοτεχνία · Κατανόηση + τεκμηρίωση + προσωπική ανταπόκριση · Χωρίς API
Δεν είναι περίληψη και δεν είναι κατάλογος τεχνικών. Στόχος είναι να διατυπώσεις μια τεκμηριωμένη ερμηνεία για ένα ουσιαστικό θέμα ή ερώτημα του λογοτεχνικού κειμένου και, όταν ζητείται, να προσθέσεις τη δική σου προσωπική ανταπόκριση.
Ποιο είναι το βασικό θέμα, πρόβλημα ή ερώτημα;
Με ποιες λέξεις, εικόνες, αφηγηματικές ή εκφραστικές επιλογές παρουσιάζεται;
Πώς ανταποκρίνομαι; Συμφωνώ, προβληματίζομαι, συνδέω με τη σημερινή ζωή;
Εντοπίζω αν ζητά θέμα, ερώτημα, συναίσθημα, στάση, συγκεκριμένο χωρίο ή προσωπική ανταπόκριση.
Θέμα: το νόημα/πρόβλημα. Περιεχόμενο: πώς αποκαλύπτεται μέσα από την υπόθεση ή την ποιητική κατάσταση.
Για κάθε δείκτη κρατώ σύντομο χωρίο ή στίχο ως τεκμήριο.
Συνδέω τον δείκτη με το νόημα και με το ύφος/την επίδραση στον αναγνώστη.
Η προσωπική θέση συνομιλεί με το κείμενο και αιτιολογείται· δεν είναι αυθαίρετη.
Εσύ επιλέγεις το σημαντικότερο θέμα και το τεκμηριώνεις.
Χωρίζεις καθαρά τα τρία επίπεδα.
Δεν χρειάζεται να αναλύσεις όλο το κείμενο· εστιάζεις στο σημείο που υποδεικνύεται.
Το κύριο έργο σου είναι η τεκμηρίωση.
Στο ερμηνευτικό σχόλιο ο δείκτης είναι αποδεικτικό μέσο, όχι ο στόχος της απάντησης.
Εποχή, ιστορικές/κοινωνικές/οικονομικές συνθήκες, αξίες, ιδέες, πολιτισμικό κλίμα, ανθρώπινες σχέσεις.
Τίτλος, όνομα δημιουργού, εισαγωγικό σημείωμα, χρόνος έκδοσης, χωροχρονική τοποθέτηση, πλοκή, χαρακτήρες, συγκρούσεις, μοτίβα, σύμβολα.
Εικόνες, σχήματα λόγου, αφηγηματικοί τρόποι/τεχνικές, ρηματικά πρόσωπα και χρόνοι, εγκλίσεις, στίξη, λεξιλόγιο, σύνταξη, σύνδεση, ύφος και γλώσσα.
| Όταν αναφέρομαι σε… | Προτιμώ να γράφω… |
|---|---|
| επιλογή μεταφοράς / εικόνας / χρόνων | «ο ποιητής επιλέγει / δημιουργεί / αξιοποιεί…» |
| όσα λέγονται μέσα στο ποίημα | «το ποιητικό υποκείμενο παρουσιάζει / περιγράφει…» |
| στάση που προκύπτει από το σύνολο | «ο ποιητής αναδεικνύει / καταγγέλλει / αποδοκιμάζει…» |
Το νόημα και το ύφος δεν χρειάζεται να εμφανίζονται σαν δύο αποκομμένα κουτάκια στο τελικό σχόλιο. Στο σχεδιάγραμμα τα ξεχωρίζουμε για να σκεφτούμε· στο γραπτό τα συνθέτουμε φυσικά.
Επίλεξε ένα από τα δύο πρωτότυπα κείμενα της εφαρμογής. Το κείμενο, η εκφώνηση και όλα τα πεδία είναι ορατά μαζί.
□ Απάντησα ακριβώς στην εκφώνηση;
□ Διατύπωσα σαφές θέμα/ερώτημα;
□ Δεν έκανα περίληψη όλου του κειμένου;
□ Χρησιμοποίησα 3 πραγματικά χρήσιμους δείκτες;
□ Έβαλα σύντομα χωρία/στίχους;
□ Τα τεκμήρια υπάρχουν πράγματι στο κείμενο;
□ Εξήγησα τι αποκαλύπτει κάθε δείκτης για το νόημα;
□ Σύνδεσα και την επίδραση στο ύφος/στον αναγνώστη;
□ Απέφυγα το «υπάρχει… υπάρχει… υπάρχει…»;
□ Συνομιλεί με το θέμα του κειμένου;
□ Είναι αιτιολογημένη;
□ Δεν είναι αυθαίρετη ή άσχετη;