ΠροθετικότηταAI

Τι είναι η προθετικότητα;

Προθετικότητα είναι ο επικοινωνιακός στόχος του συγγραφέα: τι επιδιώκει να πετύχει απέναντι στον αναγνώστη. Ο στόχος αυτός επηρεάζει το ύφος, το λεξιλόγιο, τις εγκλίσεις, τα ρηματικά πρόσωπα, τους τρόπους πειθούς και γενικότερα τις γλωσσικές επιλογές.

1. ΠΡΟΘΕΣΗΤι θέλει να πετύχει;

2. ΕΠΙΛΟΓΗΜε ποιο γλωσσικό μέσο;

3. ΤΕΚΜΗΡΙΟΠού φαίνεται;

4. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤι προκαλεί στον δέκτη;

Οι 8 βασικές προθέσεις

Πώς τις ξεχωρίζω;

Πρόθεση	Βασικός στόχος	Συχνές επιλογές
Να πείσει	Αποδοχή θέσης	επιχειρήματα, λογική, γ΄ πρόσωπο, οριστική
Να πληροφορήσει	Μετάδοση γνώσεων	σαφήνεια, κυριολεξία, αντικειμενικότητα
Να βεβαιώσει	Παρουσίαση θέσης ως βέβαιης	επιβεβαιωτικές λέξεις, οριστική, κύρος
Να καταγγείλει	Αποδοκιμασία	αρνητικοί χαρακτηρισμοί, β΄ πρόσωπο, ειρωνεία
Να αφυπνίσει	Συνειδητοποίηση σοβαρού ζητήματος	συναίσθημα, α΄/β΄ πρόσωπο, ερωτήματα
Να προβληματίσει	Βαθύτερη σκέψη / επανεξέταση	τεκμήρια, ερωτήματα, α΄/β΄ πρόσωπο
Να προτρέψει	Παρακίνηση σε δράση	ας, πρέπει, οφείλουμε, προστακτική
Να συγκινήσει	Πρόκληση συναισθημάτων	συναισθηματική γλώσσα, προσωπικός τόνος, στίξη

Αφυπνίζω ≠ προβληματίζω: η αφύπνιση στοχεύει περισσότερο στη συνειδητοποίηση της σοβαρότητας ενός προβλήματος· ο προβληματισμός στη βαθύτερη σκέψη και επανεξέταση στάσεων.

✍️ Εργαστήριο αναγνώρισης

Άσκηση

1. Πρόθεση

2. Γλωσσική επιλογή

3. Τεκμήριο

4. Αποτέλεσμα στον δέκτη

5. Πλήρης απάντηση

Από τη λίστα στην ολοκληρωμένη απάντηση

Αδύναμη: «Ο συγγραφέας θέλει να προβληματίσει. Χρησιμοποιεί ερωτήσεις.»

Πληρέστερη: «Πρόθεση του συγγραφέα είναι να προβληματίσει τον αναγνώστη. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιεί ρητορικά ερωτήματα, τα οποία ενεργοποιούν τη σκέψη του δέκτη και τον οδηγούν να επανεξετάσει τη στάση του.»

✅ Αυτοέλεγχος

Πρόθεση

Ονόμασα με ακρίβεια τον στόχο;

Γλωσσική επιλογή

Εντόπισα συγκεκριμένο μέσο;

Τεκμήριο

Παρέθεσα ακριβές χωρίο;

Λειτουργία

Εξήγησα τι προκαλεί στον αναγνώστη;