ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ
ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ:
ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ
Α. ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ – ΕΡΓΑΣΙΕΣ
1. Τι γνωρίζουμε για τον Όμηρο;
Ο Όμηρος θεωρείται ο σημαντικότερος επικός ποιητής της αρχαιότητας και έζησε πιθανότατα τον 8ο αιώνα π.Χ., ίσως και στις αρχές του 7ου, στην περιοχή της Ιωνίας. Η καταγωγή του δεν είναι βέβαιη, αφού πολλές αρχαίες πόλεις τον διεκδικούσαν, με πιο πιθανές τη Σμύρνη και τη Χίο.
Η παράδοση τον θέλει τυφλό, όμως αυτό δεν θεωρείται ιστορικά εξακριβωμένο. Πιθανότατα χρησιμοποιούσε τη γραφή για τη σύνθεση των έργων του και ταξίδευε παρουσιάζοντάς τα σε διάφορα μέρη. Θεωρείται επίσης ότι καθιέρωσε το είδος των ραψωδών. Τα μοναδικά έπη που αποδίδονται σε αυτόν και σώζονται έως σήμερα είναι η Ιλιάδα και η Οδύσσεια.
2. Παρατηρήστε την 6η εικόνα και περιγράψτε τα θέματα που παρουσιάζει.
Η 6η εικόνα δείχνει μέρος αρχαίου αγγείου, στο οποίο απεικονίζονται σκηνές διδασκαλίας. Στα αριστερά παρουσιάζεται το μάθημα της μουσικής, με τον δάσκαλο και τον μαθητή να κάθονται αντικριστά και να παίζουν λύρα.
Στα δεξιά απεικονίζεται η διδασκαλία της ποίησης: ο δάσκαλος κάθεται κρατώντας ανοιχτό βιβλίο, ενώ ο μαθητής στέκεται όρθιος και απαγγέλλει ή αποστηθίζει στίχους, πιθανόν από την Ιλιάδα ή την Οδύσσεια.
3. Η επίδραση που άσκησαν τα ομηρικά έπη από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα
Τα ομηρικά έπη επηρέασαν βαθιά τόσο τον αρχαίο όσο και τον νεότερο κόσμο.
Στην αρχαία Ελλάδα απαγγέλλονταν σε γιορτές, διδάσκονταν στα σχολεία και αποτελούσαν βασική πηγή γνώσεων για την ιστορία, τη θρησκεία και τη σωστή ανθρώπινη συμπεριφορά. Παράλληλα, καλλιεργούσαν τον λόγο, τη σκέψη και το ήθος των ανθρώπων.
Στους μεταγενέστερους χρόνους, τα έπη μελετήθηκαν στη ρωμαϊκή εποχή και αργότερα στην Ευρώπη της Αναγέννησης και των νεότερων χρόνων. Η Ιλιάδα και η Οδύσσεια διδάσκονται μέχρι σήμερα στα ελληνικά σχολεία. Ο Κωστής Παλαμάς θεωρούσε τη διδασκαλία τους το πιο αγαπημένο μάθημα, γιατί έδινε ζωντάνια και ψυχική ζεστασιά στους μαθητές.
Τέλος, τα ομηρικά έπη ενέπνευσαν όλες τις μορφές τέχνης, όπως την αγγειογραφία, τη γλυπτική, τη ζωγραφική, τη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο.
4. Ποια είναι τα βασικά θέματα της Οδύσσειας και ποια προβλήματα αναδεικνύουν;
Κύριο θέμα της Οδύσσειας είναι η προσπάθεια του βασιλιά της Ιθάκης, του Οδυσσέα, να επιστρέψει από την Τροία στην πατρίδα του και να αποκαταστήσει την τάξη στο σπίτι και στο βασίλειό του. Παράλληλο θέμα αποτελεί η αναζήτησή του από την Πηνελόπη και κυρίως από τον Τηλέμαχο, οι οποίοι αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λόγω της μακρόχρονης απουσίας του.
Η δράση εξελίσσεται τόσο στην ξενιτιά όσο και στην Ιθάκη. Σε αντίθεση με την Ιλιάδα, η Οδύσσεια δεν είναι πολεμικό έπος αλλά μεταπολεμικό, καθώς παρουσιάζει τις δυσκολίες που προέκυψαν μετά τον Τρωικό πόλεμο. Ο ηρωισμός εδώ δεν βασίζεται στη μάχη, αλλά στην αντοχή, την εξυπνάδα και την επιμονή για την επίτευξη του στόχου.
5. Διάλογος Πλάτωνα – Ίωνα
α. Ο ραψωδός παρουσιάζεται επιβλητικός και καλοστολισμένος. Δεν περιορίζεται στην απλή απαγγελία των στίχων, αλλά ερμηνεύει σε βάθος το νόημά τους. Ο ίδιος βιώνει έντονα συναισθήματα και μεταδίδει τη συγκίνησή του στο κοινό, το οποίο συμμετέχει συναισθηματικά, κλαίγοντας ή ενθουσιαζόμενο.
β. Σήμερα αντίστοιχο ρόλο έχουν οι ηθοποιοί, οι οποίοι μέσα από την ερμηνεία και την παρουσία τους προκαλούν έντονα συναισθήματα στους θεατές.
Β. ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ
Έπος ονομάζεται γενικά η αφήγηση και ειδικότερα το εκτενές αφηγηματικό ποίημα με μυθολογικό, διδακτικό ή ηρωικό περιεχόμενο.
Το ηρωικό έπος παρουσιάζει τα κατορθώματα ηρώων και θεών, οι οποίοι συχνά παρεμβαίνουν στη ζωή των ανθρώπων.
Τα ομηρικά έπη αναφέρονται στη Μυκηναϊκή εποχή, αν και δημιουργήθηκαν αργότερα, κατά τη Γεωμετρική περίοδο.
Οι αοιδοί συνέθεταν και τραγουδούσαν αυτοσχεδιάζοντας τα έπη, ενώ οι ραψωδοί τα απομνημόνευαν και τα απήγγελλαν ρυθμικά.
Τα γεγονότα της Οδύσσειας καλύπτουν δέκα χρόνια, αλλά στην αφήγηση εκτυλίσσονται μέσα σε σαράντα μία ημέρες.
Το έργο χωρίζεται σε τρία βασικά μέρη: την Τηλεμάχεια, τον Νόστο και τη Μνηστηροφονία.

Average Rating